AIKIDO:
Historia
Powszechnie uważa się, że choć sztuka Daitoryu narodziła się w rodzinie cesarza Seiwa (panującego w latach 858 - 876 n.e.), to jednak największy rozwój zawdzięcza jednemu z cesarskich potomków imieniem Shinra Saburo Minamoto no Yoshimitsu, który żył w jedenastym stuleciu. W oparciu o dogłębną znajomość ludzkiej anatomii Yoshimitsu opracował najbardziej efektywne metody uderzania oraz najskuteczniejsze dźwignie i unieruchomienia (badał w tym celu ciała wojowników poległych w walce). Yoshimitsu wzbogacił swoją wiedzą sztukę walki, jaka nauczana była od pokoleń w jego rodzinie i przekazał ją swoim synom w formie ulepszonego i bardziej rozwiniętego systemu , znanego jako Daitoryu - od nazwy jednej z jego rezydencji. Yoshikiyo, jego najstarszy syn, osiedlił się w wiosce Takeda w Koma ( dzisiejsza prefektura Yamanashi ) i dał początek nowej gałęzi rodu Minamoto - rodowi Takeda. Od tej pory sztuka Daitoryu była przekazywana w największej tajemnicy kolejnym pokoleniom rodziny Takeda. Pod koniec XVI w. Kunitsugu Takeda przeniósł siedzibę rodu do okręgu Aizu ( dzisiejsza prefektura Fukushima ). Sztuki tej nauczano samurajów z Aizu aż do upadku szogunatu w 1868 roku. Daitoryu stało się szerzej znane za sprawą niepokonanego Sokaku Takedy, który zaczął nauczać tej sztuki również osoby spoza rodu Takeda - wśród oficerów wojska i policji oraz przedstawicieli arystokracji. Obok Daitoryu studiował on także inne sztuki walki, posiadał również ogromne doświadczenie wyniesione z walk ulicznych, jakich wiele stoczył w różnych częściach Japonii. Mieszkając na stałe na północy , często podróżował do Tokyo i zachodniej części kraju, pokonując po drodze wszystkich śmiałków rzucających mu wyzwania . Liczbę jego uczniów ocenia się na około trzydzieści tysięcy osób, z tej ogromnej rzeszy uczniów tylko dwunastu otrzymało formalną zgodę na nauczanie Daitoryu.
Morihei Ueshiba (1883-1969)
Najwybitniejszym studentem Sokaku Takedy okazał się Morihei Ueshiba, który poza edukacją w zakresie Daitoryu studiował również inne tradycyjne formy walki wręcz i z użyciem broni, miedzy innymi: Jujitsu - w szkole Kito u mistrza Tokusaburo Tojawa, Kenjitsu - w szkole Yagyu u mistrza Masakatsu Nakai, Jujitsu w szkole Shinkage oraz Jarijitsu. Rodowód niektórych szkół w których studiował Ueshiba sięga 700 lat wstecz, a wielu mistrzów u których się uczył, odeszło nie pozostawiając po sobie żadnych uczniów. Morihei zajmował się również studiami religijnymi i filozoficznymi, pod wpływem tychże studiów oraz za sprawą Onisaburo Deguchiego , charyzmatycznego przywódcy sekty Omoto - kyo, Morihei stopniowo przekształcił brutalne techniki walki wręcz w etyczny system samoobrony któremu nadał nazwę Aikido. Techniki Aikido opracowane przez Morihei Ueshibę w niczym nie ustępują skuteczności dawnym technikom Daitoryu i Jujitsu. Ueshiba wielokrotnie potwierdzał skuteczność Aikido podejmując liczne wyzwania do walki rzucane mu przez innych mistrzów (wielu z owych mistrzów zostawało później jego uczniami).
Uczniowie Ueshiby
Do czołówki najlepszych studentów Morihei Ueshiby zalicza się kilkunastu jego
uchideshi. Studiowali oni u mistrza, w różnych okresach czasu, a ich style różnią się
od siebie w pewnym stopniu. Oto kilka najbardziej znanych nazwisk:
Koichi Tochei - urodził się w 1920 r. w prefekturze Tochigi. Jako dziecko był słaby i chorowity . Spędzał dużo czasu pod opieką lekarzy. Regularne treningi judo pod opieką ojca ( 4 dan judo ) Tohei rozpoczął w wieku 12 lat. Mając lat 15 otrzymał czarny pas. Trenował z takim zapałem, że wkrótce po rozpoczęciu nauki zachorował na zapalenie opłucnej, choroba przykuła go do łóżka. Próbował wzmocnić się duchowo, poświęcając dużo czasu oddychaniu i praktyce zen. Jednak na treningach judo nadal nie mógł pokonać silniejszego i cięższego przeciwnika. Pewnego dnia usłyszał o aikido i Ueshibie. Podczas jednego z pokazów doszło do konfrontacji Ueshiby z Koichi Tohei (posiadał wtedy 6 dan judo), pamiętał tylko sposób, w jaki chciał zaatakować swojego przeciwnika, po chwili leżał na macie. Wywarło to na nim ogromne wrażenie i od tamtej pory zaczął ( w wieku 19 lat ) uprawiać aikido. W 1968 roku będąc głównym instruktorem Centralnego Dojo Aikido w Tokio otrzymuje 10 dan. We wrześniu 1971 zakłada Międzynarodowe Stowarzyszenie Ki. Głównymi ośrodkami jego działalności są: Japonia i USA. Ma wielu gorących zwolenników również w Europie.
Kisshomaru Ueshiba - (1921 - 1999) był trzecim synem Morihei
Ueshiby, twórcy współczesnego aikido. W 1946 roku ukończył
studia na Uniwersytecie Waseda . W 1948 roku został
dyrektorem Centralnej Szkoły Aikido ( tzw. Hombu Dojo).
Od 1967 roku piastuje urząd Prezydenta największej organizacji
aikido na świecie - Aikikai. Po śmierci ojca, w 1969 r., według
zwyczaju japońskiego, przejął po nim sukcesję w ruchu aikido.
Za zasługi na polu szerzenia kultury został udekorowany przez
rząd japoński tzw. "Medalem Błękitnej Wstęgi". K. Ueshiba
w celu popularyzacji aikido często wyjeżdżał z Japonii
prowadząc na całym świecie tzw. międzynarodowe staże aikido.
Po śmierci Kisshomaru, na czele Organizacji Aikikai stanął
jego syn - Moriteru Ueshiba.
Moriteru Ueshiba - urodził się w Tokio 2 kwietnia 1951 roku.
Ukończył ekonomię na Meiji University. Jest wnukiem Morihei
Ueshiby, twórcy aikido. Tytuł Doshu otrzymał 4 stycznia 1999
roku, po śmierci swojego ojca. W roku 1996 Moriteru Ueshiba
zaszczycił Polską Federację Aikido przyjeżdżając na obchody
XX-lecia Aikido w Polsce.
Dzisiejsi mistrzowie
Obecnie, prawie 40 lat po śmierci twórcy Aikido, nadal żyją i nauczają nieliczni jego uczniowie, jak również ci, którzy należą do tzw. "młodego pokolenia". Oto kilku z tych którzy odwiedzają Polskę prowadząc seminaria:
Christian Tissier - urodził się w 1951 roku w Paryżu. W wieku
11 lat zaczął ćwiczyć aikido w klubie prowadzonym przez
senseia Tavernier. Mając 18 lat pojechał po nauki do Japonii.
Zamierzał spędzić tam 6 miesięcy, lecz w rzeczywistości
został 7 lat. Równocześnie z aikido poznawał tajniki japońskiej
szermierki ken-jutsu, a od początku 1975 roku uprawiał kick
boxing. Równolegle uczył się języka japońskiego. Wrócił
do Francji w lipcu 1976 roku posiadając 4 dan. W 1980 roku
otrzymał z Hombu Dojo stopień 5 dan Aikikai, w styczniu
1985 roku 6 dan, a kwietniu 1997 roku 7 dan Aikikai. Tissier
jest ogólnokrajowym dyrektorem technicznym Francuskiej
Federacji Aikido (FFAAA). Jest tym samym, koordynatorem
do spraw wykonywania technik dla wszystkich instruktorów aikido w całej Federacji
Francuskiej. Obecnie prowadzi regularne treningi w swoim dojo w Vincennes pod
Paryżem. W samych Niemczech ma około 5000 uczniów , w Polsce kilkuset,
m.in. w Warszawie , Kielcach i Krakowie . Praktycznie każdy weekend spędza
prowadząc liczne staże we Francji, w całej Europie, a nawet w Afryce i Ameryce.
Obecnie Aikido jest znane i uprawiane na całym świecie . Płynność , precyzja i skuteczność ruchów sprawia, że dobrze wyszkolony aikidoka potrafi poradzić sobie nawet z kilkoma przeciwnikami jednocześnie. Aikido w mistrzowskim wykonaniu jest nie tylko skuteczną sztuką obrony własnej , ale ma również niezwykłe wartości estetyczne. Z podziwem można przyglądać się finezyjnym ruchom mistrzów, którzy odpierają najdziksze nawet ataki z płynnością i gracją.