SŁOWNICZEK:
-
ai - dosłownie harmonizowanie, łączenie, jednoczenie
ai-hanmi - pozycja zgodna - układ, w którym ćwiczący stoją w tej samej pozycji
aiki -
harmonijne zjednoczenie własnego ki (siły/intencji) z ki partnera (napastnika)
aiki-taiso -
podstawowe ćwiczenia w aikido; rozgrzewka; ćwiczenia wprowadzające
arigato -
dziękuję
ashi -
stopa, noga
ashi-sabaki -
ćwiczenia przemieszczeń, obejmują: ayumi-ashi, okuri-ashi, tsugi-ashi
atemi -
uderzenie we wrażliwe miejsce - w aikido ma na celu rozproszenie uwagi przeciwnika
ayumi-ashi -
krok przestawny
bokken -
drewniana imitacja miecza japońskiego, używana w celach treningowych
budo -
dosłownie: drogi walki; ogólne określenie japońskich sztuk walki, które rozwinęły się ze sztuk
wojennych (bujutsu) np. judo, kendo
bujutsu -
dosłownie: sztuki wojenne
bushi -
wojownik, samuraj
bushido -
honorowy kodeks regulujący życie samuraja
chudan -
poziom środkowy - od pasa do barków (pojęcie używane do określenia wysokości ataku)
dan -
stopień mistrzowski
do -
dosłownie: droga; metoda, sposób doskonalenia się
dojo -
miejsce, w którym trenuje się sztuki walki (szkoła)
domo -
bardzo
domo arigato -
dziękuję bardzo (przyjmuje również formy: domo arigato gozaimas oraz domo arigato
godzaimaśta)
doshu -
tytuł lidera aikido; zgodnie z tradycją japońską, jest to tytuł dziedziczny; obecnie przysługuje
on Moriteru Ueshiba - wnukowi twórcy aikido
dozo -
proszę
eri -
kołnierz
eri tori -
atak polegający na uchwyceniu (trzymaniu) kołnierza partnera
gaku -
tradycyjny element wystroju dojo - japońska kaligrafia z nazwą szkoły, mottem lub myślą
filozoficzną zawieszana na ścianie w centralnym miejscu sali ćwiczeń, na przeciwko miejsca
honorowego (kamiza)
gedan -
poziom niski - od pasa w dół (pojęcie używane do określenia wysokości ataku)
gi -
ubranie, strój
go -
pięć
gokyo -
piąta forma podstawowych technik unieruchomień
gyaku -
odwrotny
gyaku hanmi -
postawa odwrotna - układ, w którym partnerzy stoją w odwrotnych pozycjach
hachi -
osiem
hai -
tak
hajime -
zaczynać! naprzód!
hakama -
tradycyjne spodnie samurajów, noszone przez mistrzów aikido
hanmi -
postawa, pozycja
hanmi-handachi -
pozycja "siedząco-stojąca", ćwiczenia, w których broniący się siedzi, a atakujący stoi
happo -
osiem kierunków
hara -
brzuch, centrum, środek ciężkości ciała
hidari -
lewy, lewostronny
hidari-kamae -
postawa, w której lewa noga wysunięta jest do przodu
hiji -
łokieć
hiji-tori -
trzymanie za łokcie (za rękawy w okolicach łokcia)
Hombu Dojo -
główna kwatera, centrum treningowe w Tokio
iaido -
japońska sztuka walki mieczem (dobywania miecza)
ich -
jeden
iie -
nie
ikkyo -
pierwsza forma podstawowych technik unieruchomień
irimi -
podstawowe wejście, ruch do przodu, wejście "w partnera"
irimi-nage -
rzut, w którym wykorzystuje się wejście irimi
jiu -
dziesięć
jiu-waza -
forma w której tori wykonuje dowolne techniki
jo -
drewniany kij o długości około 130 cm
jodan -
poziom wysoki - powyżej barków (pojęcie używane do określenia wysokości ataku)
jo-dori -
techniki obrony przed atakiem jo (techniki odbierania jo)
juji-garami -
rzut przez skrzyżowanie rąk
kaiten -
okrągły
kaiten-nage -
rzut obrotowy
kakari-geiko -
tori jest atakowany przez kilku uke, nadchodzących kolejno z jednego kierunku
kamae -
postawa
kamiza -
miejsce honorowe, czyli miejsce, w którym siada nauczyciel na początku i na końcu treningu
kata -
ramię
kata-dori -
atak polegający na uchwyceniu (trzymaniu) za rękaw kimona (ramię, bark)
katana -
miecz japoński
katate -
jedna ręka
katate-dori -
atak polegający na uchwyceniu (trzymaniu) przedramienia przeciwnika
katame-waza -
techniki unieruchomień
katsu -
technika przywracania przytomności po urazach
keikogi -
strój treningowy używany w sztukach walki
ki -
energia (siła intencji)
kiai -
okrzyk w sztukach walki, wydobywający się z głębi ciała (z brzucha - hara)
kihon -
podstawowy, bazowy
kihon-waza -
techniki wykonywane w sposób podstawowy, bazowy
kiri -
ostrze
koho -
do tyłu
koho-ukemi -
pad do tyłu - nazwa stosowana zamiennie z ushiro-ukemi
kokyu -
oddech, siła oddechu
kokyu-ho -
"ćwiczenie oddechu", ćwiczenie wykonywane w pozycji stojącej lub siedzącej, polegające na
dojściu do centrum partnera, poznawaniu pracy jego ciała przy jednoczesnej pracy nad
własnym oddechem
kokyu-nage -
"rzut oddechem"
konnichiwa -
dzień dobry
koshi -
biodro
koshi-nage -
rzut przez biodro
kote -
nadgarstek (dosłownie: mała ręka)
kote-gaeshi -
rzut wykonywany poprzez wykręcenie nadgarstka
kubi -
szyja
kubishime -
atak polegający na duszeniu przeciwnika
kumi-jo -
forma ćwiczeń, w której obaj partnerzy wyposażeni są w jo
kumi-tachi -
forma ćwiczeń, w której obaj partnerzy wyposażeni są w bokken
kyu -
dziewięć
kyu -
stopień uczniowski
ma-ai -
dystans
mae -
przód
mae-geri -
atak polegający na prostym kopnięciu przeciwnika
mae-ukemi -
pad, przetoczenie do przodu
men -
głowa
men-uchi -
cięcie proste z góry w głowę
migi -
prawy, prawostronny
migi-kamae -
postawa, w której prawa noga wysunięta jest do przodu
mokuso -
medytować
morote-tori -
atak polegający na uchwyceniu (trzymaniu) oburącz przedramienia partnera
mune -
pierś, tors, korpus
mune-dori -
uchwyt za przód kimona
nage -
rzut
nage-waza -
techniki rzutów
ne-waza -
techniki w parterze
ni -
dwa
nikyo -
druga forma podstawowych technik unieruchomień
Nippon -
Japonia
O'sensei -
Wielki Nauczyciel - tytuł Morihei Ueshiba - twórcy aikido
obi -
pas
omote -
ruch do wewnątrz
omote-waza -
ogólna nazwa wersji technik wykorzystujących wejście przed centrum przeciwnika
onegae-shimasu -
dosłownie: proszę mnie nauczyć - formuła wypowiadana na początku treningu, a także w
trakcie przed rozpoczęciem ćwiczenia
osae -
naciskać, dźwignia
osae-waza -
techniki dźwigni
rei -
ukłon
ritsu-rei -
ukłon w pozycji stojącej
roku -
sześć
ryo-kata-dori -
atak polegający na uchwyceniu (trzymaniu) dwoma rękoma za ramiona przeciwnika
ryote -
dwie ręce
ryote-dori -
atak polegający na uchwyceniu (trzymaniu) dwoma rękoma za dwie ręce przeciwnika
ryu -
szkoła
sabaki -
kroki na macie (ashi-sabaki, tai-sabaki)
san -
trzy
sankyo -
trzecia forma podstawowych technik unieruchomień
sayonara -
do widzenia
seiza -
siad japoński
sempai -
uczeń starszy stopniem
sensei -
nauczyciel (sztuki walki)
shi -
cztery
shichi -
siedem
shidoin -
instruktor - formalny tytuł
shihan -
mistrz - formalny tytuł
shiho -
cztery kierunki
shiho-nage -
rzut w czterech kierunkach
shikko -
sposób przemieszczania się w pozycji klęcznej
shimoza -
miejsce na macie (tatami), gdzie siadają ćwiczący
shodan -
pierwszy dan
shomen-uchi -
cięcie proste z góry na głowę przeciwnika
soto -
zewnętrzna strona, na zewnątrz
soto-kaiten -
wejście, ruch na zewnątrz
suburi -
indywidualne techniki ćwiczeń przy użyciu bokken i jo
suwari-waza -
techniki wykonywane w pozycji siedzącej lub klęczącej
tachi-dori -
techniki obrony przed napastnikiem uzbrojonym w miecz (techniki odbierania miecza)
tachi-waza -
techniki wykonywane w pozycji stojącej
tai-jutsu -
techniki walki wręcz (bez użycia broni)
tai-sabaki -
ćwiczenia zwrotów i obrotów ciała, obejmuje tenkan, irimi-tenkan, ikkyo-undo, shiho-undo
tanto -
drewniana imitacja noża
tanto-dori -
techniki obrony przed napastnikiem uzbrojonym w nóż (techniki odbierania noża)
tatami -
mata
te -
ręka
tegetana -
dosłownie: "ręka-miecz"
tekubi -
nadgarstek
ten-chi-nage -
rzut "niebo-ziemia"
tenkan -
obrót, zejście z linii ataku poprzez obrót
tori -
partner wykonujący technikę obronną
tsugi-ashi -
krok dostawny
tsuki -
uderzenie proste
uchi-kaiten-nage -
rzut obrotowy wykorzystujący ruch do wewnątrz, przejście pod ramieniem partnera
uchi-deshi -
w dawnych czasach - uczeń mieszkający razem ze swoim nauczycielem
ude -
przedramię
ude-kime-nage -
rzut wykorzystujący dźwignię na staw łokciowy
uke -
partner atakujący, na którym wykonuje się technikę obronną
ukemi -
obrona, pad, przewrót
ukemi-waza -
techniki padów i przewrotów
ura -
odwrotnie, do tyłu z obrotem
ushiro -
tył, z tyłu, do tyłu
ushiro-kubishime -
atak z tyłu z duszeniem
ushiro-ryote-dori -
uchwyt z tyłu, obiema rękami za obie ręce
ushiro-ukemi -
przetoczenie do tyłu, pad do tyłu
ushiro-waza -
techniki obrony przed atakiem z tyłu
waza -
techniki
yame -
stop!
yoko -
bok, w bok, w kierunku bocznym
yoko-men-uchi -
atak z góry, okrężny, na głowę (skroń) lub szyję
yonkyo -
czwarta forma podstawowych technik unieruchomień
yudansha -
uczeń posiadający stopień mistrzowski - dan
za-rei -
ukłon w pozycji siedzącej
zazen -
pozycja medytacyjna - siad w pozycji lotosu lub siad klęczny na piętach
zenpo -
do przodu
zenpo-kaiten-ukemi -
przetoczenie do przodu - nazwa stosowania zamiennie z mae-ukemi
zori -
japońskie klapki
zubon -
spodnie do kimona